Mediacja w postępowaniu karnym
Postępowanie mediacyjne jest bezpłatne – koszty ponosi Skarb Państwa.
Dlaczego warto?
- krótszy czas prowadzonego postępowania
- mniejszy stres związany z uczestnictwem w postępowaniu karnym
- ograniczenie negatywnych skutków przestępstwa
- trwałe zakończenie konfliktu
- możliwość powrotu do „normalnego” życia
- oszczędność kosztów – koszty postępowania mediacyjnego
zawsze ponosi państwo
Dla pokrzywdzonego MEDIACJA jest szansą na:
- czynne dochodzenie swoich praw
- szybkie uzgodnienie satysfakcjonującego go sposobu naprawienia szkody materialnej i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę moralną
- wyrażenie swoich problemów i uczuć, odreagowania emocji
- wyzbycie się lęku przed przestępstwem i przestępcą
- przywrócenie poczucia bezpieczeństwa i zaufania do społeczeństwa
- poznanie i zrozumienie motywów działania sprawcy
Sprawcy przestępstwa MEDIACJA daje możliwość:
- przyjęcia na siebie odpowiedzialności za popełniony czyn
- przeproszenia i wyrażenia skruchy
- zrozumienia, że wyrządził krzywdę konkretnej osohie
- wytłumaczenia swojego postępowania
- a przez to nieraz pojednania się z pokrzywdzonym
MEDIACJA prowadzona jest w ramach postępowania karnego.
Może odbyć się na każdym jego etapie, zarówno przed:
- sądem
- policją
- jak i prokuratorem, ale pozostaje „obok” niego i jest od niego w pewnym zakresie niezależna
Co do zasady nie ma ograniczeń co do rodzaju spraw, w których mediacja może być przeprowadzona. Jest ona także dopuszczalna w sprawach z oskarżenia prywatnego. W każdym przypadku o wyniku postępowania karnego ostatecznie zadecyduje sąd, jest on jednak zobowiązany do tego, aby rozstrzygając sprawę brać pod uwagę pozytywne zakończenie mediacji.
Mediacja ma pomóc porozumieć się pokrzywdzonemu i sprawcy przestępstwa, dlatego jej przeprowadzenie nie jest możliwe bez ich udziału. Zgoda pokrzywdzonego oraz sprawcy przestępstwa jest konieczna, aby przeprowadzić mediację. MEDIACJA jest zatem dobrowolna – strony mogą się na nią nie zgodzić, a także mogą w dowolnym momencie i bez podania przyczyny z niej zrezygnować bez żadnych negatywnych skutków.
Do mediacji nie powinny być kierowane sprawy, w których strona ze względu na stopień rozwoju nie potrafi zrozumieć znaczenia mediacji lub ze względu na stan psychiczny, uzależnienie od alkoholu czy też środków odurzających nie może wyrazić świadomie zgody na mediację.
Inicjatywa przeprowadzenia mediacji może wyjść od:
- sądu lub prokuratora
- pokrzywdzonego
- sprawcy przestępstwa
- policji – w trakcie dochodzenia
O przeprowadzenie mediacji najlepiej jest wyraźnie wnioskować. Jeżeli druga strona się na nią zgodzi, sąd lub prokurator wyda postanowienie, w którym określi osobę mediatora oraz termin, w którym mediacja powinna się zakończyć. Termin ten nie powinien przekraczać miesiąca.
Kim jest mediator?
MEDIATOR jest osobą kompetentną i fachową, ma obowiązek być bezstronny i traktować strony równo, a więc w ten sam sposób. Powinien także czuwać nad tym, aby strony traktowały się nawzajem z szacunkiem i godnością. W przypadku wątpliwości, czy mediator jest rzeczywiście bezstronny i obiektywny, można zwrócić się o jego zmianę. Wykaz mediatorów uprawnionych do prowadzenia postępowania mediacyjnego prowadzi prezes każdego sądu okręgowego.
Jak przebiega mediacja?
Gdy mediator otrzyma postanowienie sądu lub prokuratora kontaktuje się ze sprawcą przestępstwa. Jeżeli sprawca wyrazi zgodę na przeprowadzenie mediacji, mediator spotyka się także z pokrzywdzonym. Podczas rozmowy mediator udziela informacji i wyjaśnień jak mediacja będzie przebiegała oraz jakie uprawnienia będą stronom przysługiwać w jej trakcie. To strony, a nie mediator decydują na jakich warunkach ma dojść do spotkania, podczas którego mediator będzie pomagał im w ustaleniu treści ugody.
MEDIACJA może odbyć się:
- bezpośrednio. czyli podczas spotkania stron „twarzą w twarz” w obecności mediatora
- a gdy spotkanie takie nie jest możliwe, mediator może działać jak pośrednik. W takim wypadku mediator spotyka się z każdą ze stron na osobności i przekazuje im wzajemne propozycje i oczekiwania co do możliwej ugody (mediacja pośrednia)
Spotkanie mediacyjne przebiega w nieformalnej atmosferze. Strony są jego gospodarzami i mogą podczas niego swobodnie się wypowiadać. Zadaniem mediatora jest czuwanie nad przebiegiem spotkania i w razie potrzeby służenie stronom pomocą.
Należy pamiętać, że MEDIACJA jest poufna. To, co zostanie podczas mediacji powiedziane nie powinno stanowić dowodu w sprawie, a udział sprawcy przestępstwa w mediacji nie jest równoznaczny z przyznaniem się do winy. Mediacja nie jest także okazaniem słabości przez pokrzywdzonego, a wręcz odwrotnie – wyrazem chęci czynnego uczestnictwa w podejmowaniu decyzji, które go dotyczą. Sprawozdanie z przeprowadzonej mediacji nie może ujawniać przebiegu spotkania mediacyjnego.
Mediacja | Zamiast budować mur przystąp do mediacji
Źródło broszura informacyjna Ministerstwa Sprawiedliwości. Więcej informacji na temat mediacji można dowiedzieć się ze strony:
ms.gov.pl/pl/dzialalnosc/mediacje
